یکشنبه، شهریور ۲۹، ۱۳۸۸

اوروجلوق بایرامی

اؤنجه اوروجلوق بایرامینیزی قوتلاییب، عیبادتلرینیزین حاق قاپیسیندا قبول اولماسینی دیله‌ییره‌م. رمضان بایرامی ایله ایلگیلی بیر خاطیره‌می سیزلرله پایلاشماق ایسته‌ییره‌م.

اصلن مییانالی اولوب تئهراندا بویا-باشا چاتان بیر خالام اری وار، بیزیمله هئچ تورکجه دانیشماز. بیز اونونلا تورکجه دانیشاندا دا فارسجا جاواب وئره‌ر. ایلگینج اوراسیدیر کی بیزیم بو خالا اری اؤزوندن کیچیک اولان 6 قارداشی ایله تورکجه دانیشار!

بو خالام ارینین «تئللی ننه» آدلی دوزلو و چوخ قوجا بیر ننه‌سی وار ایدی(آللاه سیزین ده اؤلنلرینیزه رحمت ائله‌سین، نئچه ایل اؤنجه حاققا قووشدو). تئللی ننه‌نی چوخدان تئهرانا گتیرمیشدیلر و یازیغا «آمان تورکجه دانیشیب بیزیم آبیریمیزی آپارمایاسان ها!» دئمیشدیلر. او رحمتلیک ده اولموشدو ایکی دینین آواراسی(دئییم-از اینجا رانده و از آنجا مانده آنلامیندا)! نه فارسجاسی فارسجا ایدی نه تورکجه‌سی تورکجه! اؤرنک اوچون اوشاغین باشینا بیر شئی ده‌یمه‌سینی خبر وئرمک اوچون «میخورد به که‌للون» کیمی چوخ گولونج فارسجا-تورکجه ترکیبلر ایشله‌ر ایدی.

رحمتلیک تئللی ننه 14 ایل بوندان اؤنجه ده منیم اوروجلوق بایرامیمی بئله قوتلادی: «عئیدون موباره‌ک!»

تاریخ آدینا راسیسم

«آیا فار.س‌ها صاحب ایر.ان هستند؟» آدلی بیر یازیدا تورکلر علئیهینه بیر سیرا ایددیعالارو آغیر ایتتیهاملار اورتایا آتیلمیشدیر. سیزجه بونلارا جاواب یازماق ویا تپکی گؤسترمه‌ک دوغرو مو، یانلیش می؟

چهارشنبه، شهریور ۲۵، ۱۳۸۸

بیلاگیردا یئنی ایمکان: آردینی اوخویون!

بیلدیگینیز کیمی بیلاگیرBlogger سیستئمی 10 ایللیک اولدو. گئچه‌ن گونلرده بیلاگیر بیر خیدمت داها سونموش ایستیفاده‌چیلرینه. آردینی اوخویون و یا Read More قابیلییتی. بوندان اؤنجه بو ایشی مین دنه موصیبت ایله گؤرمک اولوردو. Html کود یاز و ... آما ایندی نئچه کلیک ایله ایش حلله دوشور. بیلاگیرا تشککورلر.

آردینی اوخویون قابیلییتینی فعال ائتمک اوچون Dashboardونوزدا آشاغیداکی مسیرلری گئدین:

Blogger > Dashboard > Settings > Basic > Updated editor > Save Settings

Blogger > Dashboard > Layout > Page Elements > Posts > Post page link text: > "آردینی اوخویون >>>" > Save

باشقا قایناقلار: 1و2و3و4و5

سه‌شنبه، شهریور ۲۴، ۱۳۸۸

یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز «تیراختور» بایراغی!

یاشاسین تیراختور!
فوتبال و گئنه‌للیکله ایدمان خبرلرینی ایزله‌مه‌ره‌م، آمما بعضن من ده جوشورام. تیراختور تیمیمیز بؤیوک بیر باشاری قازانمیش، بئله ازیلمیش و تاپدالانمیش حالدا ایکه‌ن آز دا اولسا غوروروموزو اوخشادی. یاشاسین تیراختور!


یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز «تیراختور» بایراغی!
خاطیرینیزدا اولسا، اویون ناظیری تیراختور-دمیریولو(راه‌آهن) اویونوندا آنلامیندان باش آچمادیغی اوچون تیراختور ماهنیسینین «یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز تیراختور بایراغی!» بؤلومونو یامان-یوووزا بنزه‌دیب، تورکلرین ادبسیز تاماشاچی اولدوغونو ایدیعا ائتمیشدی. بونون تام ترسینه بو شئعر منه محمد امین رسولزاده‌نین مشهور «بیر کره یوکسه‌له‌ن بایراق بیر داها ائنمه‌ز» سؤزونو خاطیرلادیر.

دیلیمیزین دده‌سی یانیب: تیراختور سیزدن بابت هر نمندن چخ ممنون!!!
آیدین به‌ی دئییر:
«بونو فارسجا یاییلان ایدمان خبری(خبر ورزشی) گونده‌لیگی یازیب: "تیراختور سیزدن بابت هر نمندن چخ ممنون!"؛ دیلین دده‌سی یانسا بئله اولاردا... بیز ده سئوینمه‌لیییک کی ایرانین ان چوخ ساییدا یاییلان گونده‌لیگینده بیر جومله ده تورکجه یازیلیر.»
آیدین به‌ی! منجه دیلیمیزین یالنیز دده‌سینی یاندیرماییبلار. دوغروسونو دئسه‌ک نه‌کی‌وارینا هولا قوشوبلار...

هله هاراسیدی!
تابناک سایتیندا یازیب اورمییه، زنجان و اردبیلدن ده تاماشاچی گلمیشدی. من ده دئییره‌م هله هاراسیدی! گله‌جه‌کده قومدان، همدان‌دان، قزوین‌دن، ساوا‌دان، اراکدان، هابئله قاشقای‌یورد و آفشاریورد(خوراسان)دان دا گله‌جکلر...

باکی‌نین قورتولوشوندان 91 ایل گئچیر

سئپتامبرین 15ی باکینین قورتولوش گونودور. 91 ایل بوندان اؤنجه، 1918ینجی ایل سئپتامبرین 15ینده نوری پاشانین قافقاز-ایسلام اوردوسو و آزربایجان بیرلیکلری باکییا گیریب، شهری داشناک ائرمنی و بولشئویک روسلارین ایشغالیندان قورتاردیلار. بئله‌لیکله، هم آزربایجانین موستقیللیگی تأمین اولونموش، هم ده ائرمنیلرین و بولشئویکلرین باکی و اطراف بؤلوکلرده‌کی ایشغالینا سون وئریلدی. باکینین ائرمنی-بولشئویک ایشغالیندان قورتولماسی 20ینجی عصر آزربایجان تاریخینین ان شرفلی صحیفه‌لریندن بیریدیر(+).

یکشنبه، شهریور ۱۵، ۱۳۸۸

سومر-سومه‌ر-سومه‌رین-ثمرین!

سومئرSumer می؟ سومه‌رSümər می؟
اؤیرنجی زامانی دوکتور صدیقین محضریندن چوخ فایدالاناردیق. دوکتور «سومر» سؤزجوگونو سومه‌رSümər تلففوظ ائدردی، بیزلر ایسه دوکتور صدیقین سؤزونو غوربته سالاراق، فارسلار کیمی سومئرSumer دئمه‌یه داوام ائدردیک.

دیققتسیز میکانیک
نئچه گون اؤنجه ماشینین آرخا تکر بولبرینگلری خراب اولموشدو، وئردیم ده‌ییشدیلر؛ صاباحیسی گون گؤردوم آرخا تورموزلار ضعیفله‌ییب. دئدیم به کی تنظیمدن چیخیب آپاردیم ماحمود اوستا دئییله‌ن یاخشی بیر میکانیکه. آچیب گؤستردی؛ بولبرینگلری ده‌ییشه‌ن میکانیکین دیققتسیزلیگی نتیجه‌سینده آرخا تورموز لئنتلرینه گیریزGrease یاغی یاخیلمیشدی و تورموز ضعیف ایشله‌ییردی. سومبادا(سمباده-فارسجادیر) ایله لئنتی سورتدو تنظیم ائله‌دی باغلادی. 5 [مین] تومن ترله‌دیم تورموز تورموز اولدو.

سومر/سومه‌ر-سومه‌رین-ثمرین-علی نیکزاد ثمرین!
ماحمود اوستا ماشینی دوزلدیرکن تئلئویزیون مجلیسده وزیرلرین گووه‌ن اویو(رأی اعتماد) اوتورومونو جانلی اولاراق گؤستریردی. یئرلشمه باخانی(وزیر مسکن)«علی نیکزاد ثمرین» گووه‌ن اویونو آلدی. میکانیکلرین بیری او بیریسینه سسلندی:«بورا باخ همیئرلون رأی-ی ائعتیماد آلدی!» دئدیم:«هارالیدیر به‌یه؟» دئدی:«سومه‌رینSümərinلیدی. سومه‌رین‌ین آدین ده‌ییشیب ائلیییبلر ثمرین!» «سومه‌رین»ین اردبیل اطرافیندا مشهور بیر کند و طایفا آدی اولدوغونو بیلمیردیم. هر حالدا «سومه‌ر» ایله بیر ایلیشکیسی اولمالیدیر.

جمعه، شهریور ۰۶، ۱۳۸۸

«قورو گؤلون قازلاری» یوردسوز قالاجاق

همدانین آغ گؤلو(آق گل همدان)، قومون دوز گؤلو(دریاچه نمک قم)، اراکین توزلو گؤلو(توزلو گل/توزلوگل/میغان/میقان اراک)، قزوینین اووان گؤلو(دریاچه اوان قزوین)، انزلی گؤلو، آستارانین ایستیل و آغ گؤللری(تالاب استیل و تالاب آق آستارا)، قوشاچایین چنگیز گؤلو(چنگيز گولي/چنگيزگلي میاندوآب)، سویوق‌بولاغین قوپو بابا علی گؤلو(قوپی بابا علی ساوجبلاغ/مهاباد)، سولدوزون حسنلی و یادیگارلی گؤللری(حسنلو و یادگارلو نقده)، قاشقای یوردون ماهارلی گؤلو(دریاچه مهارلو)، خوراسانین بزنگان گؤلو(درياچه بزنگان در بلنديهاى کپه داغ)... هامیسینین آلین یازیسی اورتاق؛ یوخ اولماق گؤللریمیزین ده ایچینده اولدوغو چئوره(محیط زیست) و طبیعی ایرثیمیزین(میراث طبیعی) قده‌رینه چئوریلمیش.

بوگون ده سیرا گلیب چاتیب قورو گؤله. شهریارین حئیدرباباسیندا فیلیم کیمی تصویره چکیلن قورو گؤل:
حیدر بابا، قورو گؤلون قازلاری
گدیکلرین، سازاق چالان سازلاری
کت-کؤوشنین پاییزلاری، یازلاری
بیر سینما پرده‌سیدیر گؤزومده
تک اوتوروب، سئیرائدیره‌م اؤزومده
هارایینا چاتماساق قورو گؤل ده قورویوب، «قورو گؤلون قازلاری» یوردسوز قالاجاق. ال-اله وئرین بونون قارشیسینی آلاق. قازلارین، دورنالارین، آنقوتلارین، یاشیل‌باش‌لارین خاطیرینه... آشاغیدا ایلگیلی خبرلر وار:

نابودی قریب الوقوع تالاب بین المللی "قوریگل" آذربایجان شرقی
تبریز - خبرگزاری مهر: مدیرکل محیط زیست آذربایجان شرقی از نابودی قریب الوقوع تالاب بین المللی قوریگل در این استان خبر داد

به دليل تخصيص ندادن اعتبار؛ 92 گونه جانوري تالاب «قوري‌گل» آذربايجان‌شرقي در حال نابودي است
خبرگزاري فارس: مدير كل حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقي گفت: متاسفانه امسال به دليل عدم تخصيص اعتبار خطر از بين رفتن بيش از 92 گونه پرنده مهاجر و آبزي و كنار آبزي در تالاب بين‌المللي «قوري‌گل» وجود دارد.

هشدار جدي محيط زيست آذربايجان شرقي؛ تالاب بين المللي قوريگل در آستانه نابودي
جام جم آنلاين: مديرکل محيط زيست آذربايجان شرقي از نابودي قريب الوقوع تالاب بين المللي قوريگل در اين استان خبر داد.

آذربايجان‌شرقي در آستانه شاهد وقوع يک فاجعه زيست‌محيطي؛ مديركل حفاظت محيط زيست استان هشدارداد: تالاب بين‌المللي "قوري‌گل" در آستانه خشك‌شدن و نابودي قراردارد

کاباپ وار، کاباپ وار!

کاباپ وار، کاباپ وار!
دونن ائوه ور-وساییل آلماق اوچون ائشیم ایله بیرلیکده چیخمیشدیق بازارا. گؤبه‌له‌ک(قارچ) ساتان توکانین یاخینلیغیندا بیر کبابچی وار ایدی، تابلویا یازمیشدی «کباب داریم تا کباب»! دئدیم گؤره‌سه‌ن بونون تورکجه‌سی نه اولار؟

دونن گئجه‌د‌ن فیکیرله‌شیردیم خاطیرلایابیلمیردیم. بوگون سحر بیردن دئدیم:«کاباپ وار، کاباپ وار!» ائشیم دئییر «نه‌دیر گؤیلون کاباب'یستیر؟» دئییره‌م یوخ بابا دوننکی توکان تابلوسونون تورکجه‌سین تاپمیشام! بیزیم ماراغادا بیر شئیین ائشسیز، خاصا و نفیس اولدوغونو خاطیرلاتماق اوچون بئله ترکیبلر ایشله‌دیرلر. اؤرنه‌ک: «بال وار، بال وار!»، «قایماق وار قایماق وار!»

کباب سؤزجوگونون کؤکه‌نی
بیلدیگیم قدری ایله بو «کباب» سؤزجوگو عربجه‌دن گیریب دیلیمیزه. سئوان نیشانیان سؤزلرین سوی‌آغاجی(چاغداش تورکجه‌نین ائتیمولوژیک سؤزلوگو) اثرینده «kebap» سؤزجوگونون عربجه اولدوغونو یازیب، عربجه‌نین اقربا دیللری اولان آرامی و اکد دیللرینده‌کی کؤکلرینی ده وئرمیش:
kebap
~ Ar kabāb [#kbb msd.] kızartma, kızartılmış et ~ Aram kəbabā a.a. (= Akad kabābu kızartmak, yakmak )
کباب می، کاباپ می؟!
بیزیم مراغادا «کاباپ» دئییرلر. تبریزلیلر ایسه «کباب» دئییر. «کاباپ» دئییله‌نده دیلیمیزه داها اویغوندور آمما «یوموشاق ک» ایله «قالین آ»نین یان-یانا گلمه‌سی «گوبوت/کوبود kobud/gobut» سؤزجوگونون اؤزو کیمی بیر آز گوبود'ولور.

سونداکی «ب/پ»یه گلینجه «قوزئیین آزه‌ربایجانجاسیندا» قایدا سونداکی «ب/پ»نین «ب» یازیلماسیدیر؛ آمما من شخصا «پ»نی به‌یه‌نیره‌م. یانی اولوپ، گلیپ، کیتاپ و بنزری شکیللری ترجیح ائدیره‌م.

یازیدان سونرا:
دئیه‌ن یوخدو بو اوروجلوغ'آییندا نامازدان-دووادان(دوعادان) دانیشماق یئرینه نییه کاباپدان، بال-قایماقدان دانیشیب میلله‌تی اومدوروسان آخی؟!

دوشنبه، شهریور ۰۲، ۱۳۸۸

دئییملریمیز چالینیر

بیزیم دئییم و آتا سؤزلریمیزین عئینی ایله فارس دیلینده ایشله‌دیلمه‌سی او قدر یایغین اولموش کی آدام بونلارین تورکجه‌دن فارسجایا دئییل، فارسجادان بیزه گیرمه‌سیندن شککه دوشور.

بونون بیرینجی ندنی بیزیم دیلین قارشیسینداکی محدودیتلردیر. دیلین رسمی اوماماسی زنگینلیکلرینین ده راحاتجا چالینماسینا ندن اولور.

دونن ناهار چاغی ایران تئلئویزیونونو آچدیم. 5ینجی کانالدا بیر سئریال وار ایدی. دیالوگلارین بیرینده نه دئسه یاخشیدی؟ «مثل اینکه توی دهان بابات لپه خیس نمیشه!». تورکجه‌ده «آغزیندا لپه ایسلانماماق» دئییمی سیر ساخلایا بیلمه‌مک، سیر ساخلاماغی باجارماماق آنلامینا گلیر. بو دئییمی تورکییه‌ده «لپه» ایله دئییل «پاخلا» ایله ağzında bakla ıslanmamak بیچیمینده ایشله‌دیرلر.

بو تورک دئییمینی فارسجادا بیرینجی دفعه اولاراق ائشیدیردیم. آختاردیغیم فارسجا قایناقلاردا دا یوخ. دئمک تورک دئییمی اولماسی کسین. آمما اصل مساله بورادادیر: 5 ایل سونرا فارس دئییمی ایمیش کیمی یایغین اولسا الیمیزدن نه گله‌جک؟!

شنبه، مرداد ۳۱، ۱۳۸۸

تاباق اوروجو

اوشاقلیقدا بؤیوکلره باخاراق بیز ده اوروج توتماق ایستردیک آمما گوجوموز چاتمادیغی اوچون «تاباق اوروجو» توتاردیق. تاباق اوروجو یاریم گون اوروج دئمکدیر و بونو اوشاقلار توتورلار. یانی اوباشدانلیقدان گون‌اورتا اذانینا قدر و گون‌اورتا اذانیندان دا ایفطارا قدر توتولور.

تاباق اوروجونا فارلار «کله گنجشکی» دئییر. آیریجا تورکییه آزربایجانیندا دا بونا «Tabak Orucu» دئییرلر؛ اؤرنک اولاراق وان‌دا(+).