پنجشنبه، مهر ۰۲، ۱۳۸۸

مراسم طلب باران در ملارد قدیم - چؤمچه خاتین(چمچه خاتون)

چؤمچه خاتین نه ایستیر
آللاهدان  یاغیش ایستیر
الی قالیب خمیرده
بیرجه قاشق سو  ایستیر


هنگامي که مدتي باران نمي‌باريد و احتمال خطر کم آبي مزارع و باغات را تهديد مي‌کرد، شماري از خانواده…ها جمع شده، بچه…هاي خود را براي برگزاري مراسم چمچه خاتون آماده مي…کردند. ابزار مورد نياز براي اين مراسم عبارت بود از:
١. يک قاشق بزرگ چوبي که به آن «چمچه» گفته مي…شد.
٢. دوختن و فراهم نمودن عروسکي پارچه…اي.
پس از اين که عروسک آماده مي…شد، قسمت پهن چمچه را در لباس عروسک قرار داده، آن را به شيوه…اي خاص مي…دوختند تا چمچه از عروسک جدا نشود و سپس دسته…ي چمچه را در اختيار کودکان قرار مي…دادند تا مراسم را اجرا نمايند.
نکته قابل توجه در چهره سازي اين عروسک اين بود که زناني که چهره…ي عروسک را سوزن دوزي مي…کردند، تلاش عمده…ي خود را در زشت و عبوس نشان دادن عروسک به کار مي…بردند و اين شايد نشان و نمادي از چهره…ي خشن و عبوس خشکسالي بوده باشد.
وقتي چمچه خاتون در دست کودکان قرار مي…گرفت، آنان به صورت گروهي در کوچه پس کوچه…هاي ملارد و کردآباد راه افتاده، با هاي و هوي کودکانه خود، جلوي هر خانه…اي که مي…رسيدند اين ترانه ترکي را مي‌خواندند
چمچه خاتون نه ايستير
اللـه‌دن ياغيش ايستير
اَلـي قاليـب خميـــرده
بيرجه قاشق سو ايستير
ترجمه: «چمچه خاتون چي مي‌خواد؛ از خدا باران مي‌خواد؛ دستش مونده تو خمير؛ به اندازه يک قاشق آب مي‌خواد».
قایناق: مراسم طلب باران در ملارد قدیم

مراسم طلب باران در ملارد قدیم - یاغیش دوعاسی(دعای باران)

تانـری بیـزه لوطف ائیله
یاغیش دا یوخ، وار ائیله


قوجالارا عؤمور وئر
جاوانلاری شاد ائیله


بیز بنده‌ییک، گوناهکار
اوشاقلارا رحم ائیله

در زماني که نيامدن باران مردم را نگران مي…ساخت، اشعاري ساده و بي بيرايه به زبان فارسي يا ترکي توسط زنان ملارد زمزمه مي…شد که عموماً با انجام کارهاي روزانه همچون پختن نان، شير دوشي گوسفندان، نظافت خانه، پختن نان و آماده نمودن غذاي اهل منزل همراه بود. اين اشعار اکنون از خاطره…ها رفته و به فراموشي سپرده شده است. از جمله سروده هايي که همراه با انجام کارهاي روزانه بمانند دعا خوانده مي شده:

تانـري بيـزه لطف ايله
ياغيشده يوخ، وار ايله
قوجـه‌لره  عمـور ور
جوان‌لري شاد ايله
بيز بنده…يوخ، گنهکار
اوشاقلارا رحم ايله

 [ترجمه: خدايا به ما لطف کن؛ باران نيست، هوا را باراني کن؛ به پيران عمر طولاني بده؛ جوانان را شاد کن؛ ما بندگان گنهکاري هستيم؛ اما تو به کودکان ما رحم کن].

قایناق: مراسم طلب باران در ملارد قدیم

دوشنبه، شهریور ۳۰، ۱۳۸۸

اسامی ترکی چشمه‌های اخترآباد ملارد

قیزیل قویو، قیرخ بولاق، گؤی بولاق، داغ قویو، آق قویو و سیغیر یاتان
...از دامنه ارتفاعات شمالی و جنوبی چشمه هایی بسوی نواحی پست دره اختر آباد روانند. در کنار این چشمه ها که غالباً نامی ترکی بر خود دارند به آبادیهای کوچک و مراتع سر سبزی بر می خوریم ،مانند قزل قویی (چاه طلایی)،قرخ بلاغ (چهل چشمه)،گوی بلاغ(چشمه آبی)،داغ قویی(چاه کوهستانی)،آق قویی(چاه سفید)و سفریاتان (خوابگاه گاو)...
قایناق: پورتال سازماني و اطلاع رساني فرمانداري شهرستان شهريار - موقعيت شـهرسـتان شـهريـار

یکشنبه، شهریور ۲۹، ۱۳۸۸

ملاردی دا گوج قوللاناراق فارسلاشدیردیلار - کودکان ملاردی در صورت تکلم به ترکی توسط مدیر و ناظم تنبیه می‌شدند

کودکان ملاردی در صورت تکلم به ترکی توسط مدیر و ناظم تنبیه می‌شدند

ساکنان ملارد قدیم بیشتر به ترکی حرف می‌زدند. از این‌رو هنگامی که نخستین مدرسه ابتدایی ملارد افتتاح گردید چنان‌که کودکی با همکلاسیهای خود به ترکی حرف می‌زد توسط آموزگار یا ناظم مدرسه تنبیه می‌شد. اکنون نیز اهالی ملارد به دو زبان فارسی و ترکی صحبت می‌کنند...

اولين دبستان ملارد موسوم به «دبستان شماره 56 ملارد»
چون از سال1317 براي مخارج دبستان ابتدايي ملارد بودجه‌اي تخصيص يافته بود؛ کلاس اول نظام جديد براي نخستين‌بار در مهرماه سال1317 در خانه حاج غلامرضا افشار داير گرديد.
قایناق: زبان و گويش ملاردي + تاريخچه آموزش و پرورش ملارد

اوروجلوق بایرامی

اؤنجه اوروجلوق بایرامینیزی قوتلاییب، عیبادتلرینیزین حاق قاپیسیندا قبول اولماسینی دیله‌ییره‌م. رمضان بایرامی ایله ایلگیلی بیر خاطیره‌می سیزلرله پایلاشماق ایسته‌ییره‌م.

اصلن مییانالی اولوب تئهراندا بویا-باشا چاتان بیر خالام اری وار، بیزیمله هئچ تورکجه دانیشماز. بیز اونونلا تورکجه دانیشاندا دا فارسجا جاواب وئره‌ر. ایلگینج اوراسیدیر کی بیزیم بو خالا اری اؤزوندن کیچیک اولان 6 قارداشی ایله تورکجه دانیشار!

بو خالام ارینین «تئللی ننه» آدلی دوزلو و چوخ قوجا بیر ننه‌سی وار ایدی(آللاه سیزین ده اؤلنلرینیزه رحمت ائله‌سین، نئچه ایل اؤنجه حاققا قووشدو). تئللی ننه‌نی چوخدان تئهرانا گتیرمیشدیلر و یازیغا «آمان تورکجه دانیشیب بیزیم آبیریمیزی آپارمایاسان ها!» دئمیشدیلر. او رحمتلیک ده اولموشدو ایکی دینین آواراسی(دئییم-از اینجا رانده و از آنجا مانده آنلامیندا)! نه فارسجاسی فارسجا ایدی نه تورکجه‌سی تورکجه! اؤرنک اوچون اوشاغین باشینا بیر شئی ده‌یمه‌سینی خبر وئرمک اوچون «میخورد به که‌للون» کیمی چوخ گولونج فارسجا-تورکجه ترکیبلر ایشله‌ر ایدی.

رحمتلیک تئللی ننه 14 ایل بوندان اؤنجه ده منیم اوروجلوق بایرامیمی بئله قوتلادی: «عئیدون موباره‌ک!»

تاریخ آدینا راسیسم

«آیا فار.س‌ها صاحب ایر.ان هستند؟» آدلی بیر یازیدا تورکلر علئیهینه بیر سیرا ایددیعالارو آغیر ایتتیهاملار اورتایا آتیلمیشدیر. سیزجه بونلارا جاواب یازماق ویا تپکی گؤسترمه‌ک دوغرو مو، یانلیش می؟

چهارشنبه، شهریور ۲۵، ۱۳۸۸

بیلاگیردا یئنی ایمکان: آردینی اوخویون!

بیلدیگینیز کیمی بیلاگیرBlogger سیستئمی 10 ایللیک اولدو. گئچه‌ن گونلرده بیلاگیر بیر خیدمت داها سونموش ایستیفاده‌چیلرینه. آردینی اوخویون و یا Read More قابیلییتی. بوندان اؤنجه بو ایشی مین دنه موصیبت ایله گؤرمک اولوردو. Html کود یاز و ... آما ایندی نئچه کلیک ایله ایش حلله دوشور. بیلاگیرا تشککورلر.

آردینی اوخویون قابیلییتینی فعال ائتمک اوچون Dashboardونوزدا آشاغیداکی مسیرلری گئدین:

Blogger > Dashboard > Settings > Basic > Updated editor > Save Settings

Blogger > Dashboard > Layout > Page Elements > Posts > Post page link text: > "آردینی اوخویون >>>" > Save

باشقا قایناقلار: 1و2و3و4و5

سه‌شنبه، شهریور ۲۴، ۱۳۸۸

یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز «تیراختور» بایراغی!

یاشاسین تیراختور!
فوتبال و گئنه‌للیکله ایدمان خبرلرینی ایزله‌مه‌ره‌م، آمما بعضن من ده جوشورام. تیراختور تیمیمیز بؤیوک بیر باشاری قازانمیش، بئله ازیلمیش و تاپدالانمیش حالدا ایکه‌ن آز دا اولسا غوروروموزو اوخشادی. یاشاسین تیراختور!


یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز «تیراختور» بایراغی!
خاطیرینیزدا اولسا، اویون ناظیری تیراختور-دمیریولو(راه‌آهن) اویونوندا آنلامیندان باش آچمادیغی اوچون تیراختور ماهنیسینین «یئل یاتار، طوفان یاتار، یاتماز تیراختور بایراغی!» بؤلومونو یامان-یوووزا بنزه‌دیب، تورکلرین ادبسیز تاماشاچی اولدوغونو ایدیعا ائتمیشدی. بونون تام ترسینه بو شئعر منه محمد امین رسولزاده‌نین مشهور «بیر کره یوکسه‌له‌ن بایراق بیر داها ائنمه‌ز» سؤزونو خاطیرلادیر.

دیلیمیزین دده‌سی یانیب: تیراختور سیزدن بابت هر نمندن چخ ممنون!!!
آیدین به‌ی دئییر:
«بونو فارسجا یاییلان ایدمان خبری(خبر ورزشی) گونده‌لیگی یازیب: "تیراختور سیزدن بابت هر نمندن چخ ممنون!"؛ دیلین دده‌سی یانسا بئله اولاردا... بیز ده سئوینمه‌لیییک کی ایرانین ان چوخ ساییدا یاییلان گونده‌لیگینده بیر جومله ده تورکجه یازیلیر.»
آیدین به‌ی! منجه دیلیمیزین یالنیز دده‌سینی یاندیرماییبلار. دوغروسونو دئسه‌ک نه‌کی‌وارینا هولا قوشوبلار...

هله هاراسیدی!
تابناک سایتیندا یازیب اورمییه، زنجان و اردبیلدن ده تاماشاچی گلمیشدی. من ده دئییره‌م هله هاراسیدی! گله‌جه‌کده قومدان، همدان‌دان، قزوین‌دن، ساوا‌دان، اراکدان، هابئله قاشقای‌یورد و آفشاریورد(خوراسان)دان دا گله‌جکلر...

باکی‌نین قورتولوشوندان 91 ایل گئچیر

سئپتامبرین 15ی باکینین قورتولوش گونودور. 91 ایل بوندان اؤنجه، 1918ینجی ایل سئپتامبرین 15ینده نوری پاشانین قافقاز-ایسلام اوردوسو و آزربایجان بیرلیکلری باکییا گیریب، شهری داشناک ائرمنی و بولشئویک روسلارین ایشغالیندان قورتاردیلار. بئله‌لیکله، هم آزربایجانین موستقیللیگی تأمین اولونموش، هم ده ائرمنیلرین و بولشئویکلرین باکی و اطراف بؤلوکلرده‌کی ایشغالینا سون وئریلدی. باکینین ائرمنی-بولشئویک ایشغالیندان قورتولماسی 20ینجی عصر آزربایجان تاریخینین ان شرفلی صحیفه‌لریندن بیریدیر(+).

یکشنبه، شهریور ۱۵، ۱۳۸۸

سومر-سومه‌ر-سومه‌رین-ثمرین!

سومئرSumer می؟ سومه‌رSümər می؟
اؤیرنجی زامانی دوکتور صدیقین محضریندن چوخ فایدالاناردیق. دوکتور «سومر» سؤزجوگونو سومه‌رSümər تلففوظ ائدردی، بیزلر ایسه دوکتور صدیقین سؤزونو غوربته سالاراق، فارسلار کیمی سومئرSumer دئمه‌یه داوام ائدردیک.

دیققتسیز میکانیک
نئچه گون اؤنجه ماشینین آرخا تکر بولبرینگلری خراب اولموشدو، وئردیم ده‌ییشدیلر؛ صاباحیسی گون گؤردوم آرخا تورموزلار ضعیفله‌ییب. دئدیم به کی تنظیمدن چیخیب آپاردیم ماحمود اوستا دئییله‌ن یاخشی بیر میکانیکه. آچیب گؤستردی؛ بولبرینگلری ده‌ییشه‌ن میکانیکین دیققتسیزلیگی نتیجه‌سینده آرخا تورموز لئنتلرینه گیریزGrease یاغی یاخیلمیشدی و تورموز ضعیف ایشله‌ییردی. سومبادا(سمباده-فارسجادیر) ایله لئنتی سورتدو تنظیم ائله‌دی باغلادی. 5 [مین] تومن ترله‌دیم تورموز تورموز اولدو.

سومر/سومه‌ر-سومه‌رین-ثمرین-علی نیکزاد ثمرین!
ماحمود اوستا ماشینی دوزلدیرکن تئلئویزیون مجلیسده وزیرلرین گووه‌ن اویو(رأی اعتماد) اوتورومونو جانلی اولاراق گؤستریردی. یئرلشمه باخانی(وزیر مسکن)«علی نیکزاد ثمرین» گووه‌ن اویونو آلدی. میکانیکلرین بیری او بیریسینه سسلندی:«بورا باخ همیئرلون رأی-ی ائعتیماد آلدی!» دئدیم:«هارالیدیر به‌یه؟» دئدی:«سومه‌رینSümərinلیدی. سومه‌رین‌ین آدین ده‌ییشیب ائلیییبلر ثمرین!» «سومه‌رین»ین اردبیل اطرافیندا مشهور بیر کند و طایفا آدی اولدوغونو بیلمیردیم. هر حالدا «سومه‌ر» ایله بیر ایلیشکیسی اولمالیدیر.